Traumabehandeling

 

Als stress tot klachten leidt:

Ingrijpende gebeurtenissen horen bij het leven. Gebeurtenissen kunnen veel stress veroorzaken en hevige emotionele reacties. Vaak verandert er veel tegelijkertijd op het moment van zo’n ingrijpende gebeurtenis.

 

Klachten die dan kunnen ontstaan zijn slaapproblemen, prikkelbaar zijn, veel piekeren, snel schrikken, snel en hevig boos zijn, onverklaarbare huilbuien, het idee soms om gek te worden, niet meer echt te leven of te kunnen voelen….het zijn emotieregulatieproblemen die kunnen zijn ontstaan of versterkt worden door onverwerkte ingrijpende gebeurtenissen (trauma’s).

 

Behandeling voor deze stress door trauma’s is mogelijk middels specifieke traumabehandelingen, zoals Exposuretherapie (CGT), Imaginatie (met rescripting), schrijftherapie en EMDR.

 

Hoe ontstaan stress- of traumaklachten?

Iedereen heeft een eigen manier van omgaan met ingrijpende gebeurtenissen of is dit aan het leren. Dat leren gaat als vanzelf, al vanaf de ontwikkeling van de eerste neurocellen in de baarmoeder. De manier van omgaan met ingrijpende gebeurtenissen kan per persoon erg verschillen. Het is afhankelijk van het eigen temperament, de wijze waarop de omgeving met een gebeurtenis omgaat, maar ook ook de betekenis die de gebeurtenis krijgt, de steun die er in de omgeving kan zijn, en het is natuurlijk ook afhankelijk van de gebeurtenis zelf, de frequentie ervan (eenmalig of herhaaldelijk of structureel) of de heftigheid.

 

In sommige situaties, als iemand een ingrijpende gebeurtenis meemaakt, dan kan na een tijdje het hevige stressgevoel of de emotionele reactie als vanzelf verminderen. De gebeurtenis zakt wat weg in het geheugen en krijgt een betekenis waar iemand verder mee kan in het leven. Dan kan de ingrijpende gebeurtenis een soort wijze les worden, waarin je hebt geleerd dat je in ieder geval tegenslag aankan. Het kan ook zijn dat de omgeving een dermate belangrijke steun is geweest, dat dit voldoende is om weer een stabieler en prettiger gevoel te vinden.

 

In sommige gevallen zakt het hevige stressgevoel of de emotionele reactie niet of niet voldoende. Dat heeft met verschillende factoren te maken.

 

Het gevoel van stress gaat dan alleen even weg, als je bewust de gedachtes aan de gebeurtenis wegduwt, verdringt. Soms komen in de nacht de herinneringen en de emoties terug in hevige nare dromen. Soms is de herinnering er ineens overdag (flashback), zonder dat je het verwacht. Het kan ook zijn dat je er juist veel aan denkt en veel over blijft piekeren.

 

In al deze gevallen is de kans groot dat er stressklachten ontstaan, zoals prikkelbaarheid, een constant angstig gevoel, slaapproblemen, concentratieproblemen, wegrakingen en het gevoel gek te worden. De kans is groot dat de ingrijpende gebeurtenis niet goed wordt verwerkt en dat je posttraumatische stress ontwikkelt.

 

PTSS: posttraumatische stresssyndroom

Bij een PTSS lijkt het vaak alsof de ingrijpende gebeurtenis en alle stress en emoties die erbij waren, steeds weer opnieuw gebeuren, zodra je terugdenkt aan de gebeurtenis, of als er iets in de omgeving is, dat je ineens de gebeurtenis laat herinneren (een trigger). De kans op ptss (posttraumatische stresssymptomen) is groter als je vaker ingrijpende gebeurtenissen hebt meegemaakt die niet goed verwerkt zijn. Soms heb je wel een manier gevonden om met emoties en stress om te gaan, maar werkt die manier niet (meer) als er (nieuwe) ingrijpende gebeurtenissen plaatsvinden en de angst of stress te hevig wordt en je het gevoel of de gedachte krijgt dat je dat niet aankan.

 

Manieren om met stress en emoties om te gaan kunnen per persoon erg verschillen. Een manier die vaak wordt toegepast is het vermijden van herinneringen en emoties, zodat het lijkt alsof het niet heeft plaatsgevonden of dat het niet zo hevig was als het leek. Dat kan bijvoorbeeld door er niet meer aan te denken of niet meer bepaalde situaties op te zoeken. Dat is op dat moment een snelle oplossing, want als je de situatie of de gedachte aan de situatie vermijdt, dan wordt de kans dat je je weer zo rot of angstig gaat voelen kleiner. Een andere manier is herinneringen en emoties vermijden door ruzie te maken over andere onderwerpen of uitdagende en gevaarlijke situaties op te zoeken. Dan is er geen tijd of ruimte in het hoofd voor de herinneringen aan de ingrijpende gebeurtenis, maar vraagt de nieuwe gebeurtenissen alle aandacht.

 

Nog een andere manier is het eigen gevoel van veiligheid groter te maken door allerlei handelingen te verrichten die het gevoel van controle groter maken, zoals bijvoorbeeld dezelfde gedachte herhalen als je voelt dat je angstig wordt, de juiste traptrede over slaan of op de juiste manier de deurklink te openen of een aantal keer dicht te doen.

 

Zo zijn er veel verschillende manieren om met stress en hevige emoties om te gaan. Veel van deze manieren kunnen echter tot andere problemen leiden. Zo kan het zijn dat je door het vermijden van de situatie uiteindelijk niet meer naar school kan of naar je werk, of dat je hevige conflicten krijgt met je vrienden of in het gezin. En soms zorgen controle-handelingen ervoor dat je nergens anders meer aan toe komt. Dan blijken die snelle oplossingen op lange termijn juist meer problemen te geven en daardoor weer meer stress. Dat is meestal het moment dat de meeste mensen vastlopen en dan gaan ze hulp zoeken, voor henzelf of voor hun kind.

 

Het is een groot misverstand dat je zwak zou zijn als het niet lukt om zelf een ingrijpende gebeurtenis te verwerken. Belangrijkste is dat als het niet lukt, je tijdig hulp zoekt in de vorm van een traumabehandeling, voor jezelf of voor je kind. Zodat jij of je kind niet onnodig met nog meer problemen komt te zitten.

 

Een traumabehandeling heeft als doel om de stressklachten te verminderen (zoals nachtmerries, angstig en gespannen gevoel, uitbarstingen, flash backs) en om de ingrijpende gebeurtenis te verwerken. Verwerken is niet hetzelfde als vergeten of uitwissen. De gebeurtenis blijft bestaan en die blijf je ook herinneren. De gebeurtenis wordt ook niet minder naar. Door traumabehandeling wordt het wel minder naar om eraan te denken.

 

Dat komt omdat de ingrijpende gebeurtenis meer een herinnering wordt aan iets uit het verleden. En niet iets dat nu gebeurt. Hierdoor overvallen de stress en angstgevoelens je niet meer. Triggers herken je nog wel, zoals een bepaalde gedachte, geur of een situatie die verbonden zijn met de nare gebeurtenis, maar je raakt niet meer overspoeld door je emoties. Je kan er aan terugdenken of over vertellen zonder enorm in stress te raken. Door de traumabehandeling en de verwerking leer je jouw lichaam, jouw hart en jouw hoofd dat de ingrijpende gebeurtenis in het verleden is geweest en dat het nu niet plaatsvindt. Je leert dat je je weer veilig mag en kan voelen.

 

Een traumabehandeling kan bestaan uit:

- Het opstellen van een levenslijn of traumaverhaal

- Altijd exposure in verschillende vormen. Exposure is het opnieuw bekijken en ervaren van de gebeurtenis zoals die in het eigen geheugen is opgeslagen- maar nu in een veilige omgeving en met therapeutische technieken die kunnen zorgen dat je niet overspoeld raakt en gevoel van controle behoudt.

- Ontspanningstechnieken

- Zelfbeeld versterkende technieken

 

Wil je meer weten over trauma en over behandelingen, dan zijn hier nog interessante links:

www.psychotraumanet.org

www.emdr.nl

www.ntvp.nl

 

 

> Terug naar Behandelingen

Centrum voor Familie Therapie Amsterdam © 2018